Bài này được làm khi Đỗ Phủ ở Trường An. Tác giả lấy cam cúc mà ví người hiền. Cam cúc là cây có hoa đẹp và thơm để thưởng ngoạn trong cuộc rượu ngày trùng dương, nhưng vì trồng muộn, hoa không nở kịp. Những hoa tầm thường mọc ở ngoài đồng, hay bờ giậu, thì lại hái về bày chơi. Cây cam cúc tuy lá dài tốt, nhưng vì không được chỗ mọc và lại bị gió sương, thành ra không được dùng. Khác nào người quân tử không gặp thời, phải chịu mọi sự đau buồn mà kẻ tiểu nhân lại được trọng vọng. (Theo Thi Viện)
Hán Thi (328) – Thịnh Đường
Đỗ Phủ (杜甫; Du Fu)
Than Cây Cúc Ngọt Ở Trước Sân
Trước thềm cúc ngọt lỗi mùa qua,
Ngay tiết trùng dương chẳng nở ra.
Sáng đến bơ phờ vừa tỉnh rượu,
Ích gì khi nụ lại đơm hoa?
Ngoài đồng bên giậu bao nhiêu loại,
Đem hái rồi chưng ở giữa nhà.
Thương lắm thân dài cành lá lớn,
Trồng nơi đất xấu chịu sương pha.
嘆 庭 前 甘 菊 花
庭 前 甘 菊 移 時 晚，
青 蕊 重 陽 不 堪 摘。
明 日 蕭 條 盡 醉 醒，
殘 花 爛 漫 開 何 益。
篱 邊 野 外 多 眾 芳，
採 擷 細 瑣 昇 中 堂。
念 茲 空 長 大 枝 葉，
結 根 失 所 纏 風 霜。
Thán đình tiền cam cúc hoa
Đình tiền cam cúc di thì vãn,
Thanh nhị trùng dương bất kham trích.
Minh nhật tiêu điều tận tuý tỉnh,
Tàn hoa lạn mạn khai hà ích?
Ly biên dã ngoại đa chúng phương,
Thái hiệt tế toả thăng trung đường.
Niệm tư không trường đại chi diệp,
Kết căn thất sở triền phong sương.
______________
* Pháp Hoan dịch từ nguyên tác tiếng Hoa của nhà thơ người Trung Hoa đời nhà Đường Đỗ Phủ (杜甫; Du Fu; 712–770).
* Ủng hộ dịch/tác giả: https://phaphoan.ca/contact/
* Artwork: An Amazing Chrysanthemum by Zou Zhuanan 邹传安 (1940~).
PHÁP HOAN | 法歡 