Một trong những niềm vui và thử thách dịch thuật là dịch từ bản tiếng Anh sang thể thơ Thất ngôn bát cú.
6 bài thơ của thiền sư Bạch Ẩn Huệ Hạc
Kanshi (262) – Bạch Ẩn Huệ Hạc
(白隱慧鶴, Hakuin Ekaku)
Kiến kia nào thoát được vòng vây,
Bò quanh cối đá cả đêm ngày.
Cũng vậy chúng sanh từ vô thỉ,
Ba nẻo sáu đường mãi chuyển xoay.
Sống đây chết đó không ngừng nghỉ,
Nay thân quỷ đói nọ trâu cày.
Nếu muốn ra ngoài vòng khổ luỵ,
Hãy nghe tiếng vỗ một bàn tay.
“A circling the grindstone
An ant goes round and round without rest
Like all beings in the six realms of existence,
Born here and dying there without release,
Now becoming a hungry ghost, then an animal.
If you are searching for freedom from this suffering
You must hear the sound of one hand.”
*
Tọa thiền Hòa tán (座禅和讃 Zazen wansan)
Đoạn (02)
Ôi buồn làm sao khi con người,
Kiếm tìm chân lý ở khắp nơi.
Trong khi chân lý luôn có mặt,
Ở chính ngay đây chẳng xa vời.
Giống như kẻ khát rơi xuống nước,
Lại ngửa mặt lên khóc nhìn trời.
Và như cùng tử, con trưởng giả,
Lại sống lang thang suốt một đời.
“How sad that people ignore the near
and search for truth afar,
like someone in the midst of water
crying out in thirst,
like a child of a wealthy home
wandering among the poor.”
*
Tọa Thiền Hòa Tán (座禅和讃 Zazen Wansan)
Đoạn (08)
Nếu như anh có thể hiểu ra,
Tướng và Vô Tướng sẽ xoá nhoà.
Đến Đi vẫn ở nơi Bổn Xứ,
Tịnh Độ ngay trong cõi Ta Bà.
Nếu như anh hiểu rằng Hữu Niệm,
Và cái Vô Niệm chẳng khác xa.
Thời những Khúc Ca hay Điệu Nhảy,
Cũng là Pháp Ngữ ở trên toà.
“When you understand that form is the form of the formless,
Your coming-and-going takes place nowhere else but where you are.
When you understand that thought is the thought of the thought-less.
Your singing-and-dancing is no other than the voice of the Dharma.”
*
Tọa thiền Hòa tán (座禅和讃 Zazen wansan)
Đoạn (9)
Bầu trời Chính định thật bao la,
Vầng trăng Bát nhã hiện chói loà!
Mười phương, chỗ nào không rọi đến,
Ba cõi, xứ nào chẳng chiếu qua?
Kiếm tìm chi nữa thêm cực khổ,
Niết Bàn bày sẵn trước mắt ta.
Chốn này quả thực là Tịnh Thổ,
Thân này đồng nhất với Phật Đà.
“Boundless and free is the sky of Samádhi!
Bright the full moon of wisdom!
Truly, is anything missing now?
Nirvana is right here, before our eyes,
This very place is the Lotus Land,
This very body, the Buddha.”
*
Quá Khứ, Hiện Tại Và Tương Lai
Bạch Ẩn Huệ Hạc (白隱慧鶴, Hakuin Ekaku)
Quá khứ, hiện tại và tương lai:
Nào ai nắm được một phút giây.
Dẫu vậy vẫn sáng trong vời vợi,
Như trời không một đám mây bay.
Kìa cây ghế đẩu trong bóng tối,
Lạnh như thanh sắt chạm bàn tay.
Nhưng bên cửa sổ vầng trăng rọi,
Mang hương mận trắng đến nơi này.
“Past, present, future: unattainable,
Yet clear as the moteless sky.
Late at night the stool’s cold as iron,
But the moonlit window smells of plum.”
*
Bóng Trăng
Hakuin Ekaku (白隱慧鶴)
Chú vượn đang vươn cánh tay ra,
Khát khao vớt được bóng trăng tà.
Nhưng vượn không hề chịu buông bỏ,
Đến khi cái chết mang đi xa.
Nếu vượn lìa cành và rơi xuống,
Biến mất trong sóng nước bao la.
Toàn cõi thế gian sẽ toả sáng,
Một màu tinh khiết đến chói loà.
“The monkey is reaching
For the moon in the water.
Until death overtakes him
He’ll never give up.
If he’d let go the branch and
Disappear in the deep pool,
The whole world would shine
With dazzling pureness.”
____________
* Pháp Hoan dịch từ bản dịch tiếng Anh The Monkey Is Reaching. Nguyên tác thơ của thiền sư Bạch Ẩn Huệ Hạc (zh. 白隱慧鶴, ja. Hakuin Ekaku).
* Ủng hộ dịch giả: https://phaphoan.com/contact/
ThíchThích