Về Sự Im Lặng Của Đức Phật
49 ngày dưới cội bồ đề, Đức Phật thấy tới tận cùng về vô thường, từ đó dẫn tới vô ngã, duyên khởi và tánh không, nhưng nếu ngài chỉ nói về chúng như chúng là, không mục đích, không cứu cánh, thời đã không có gì phải bàn cãi, nhưng như thế thì chúng không thể làm nền để ngài dựng lên mô hình cứu khổ và giải thoát. Ngài đã chọn một thứ (ai hiểu đạo Phật sẽ thấy) để xây dựng mô hình tôn giáo (giai đoạn đầu có lẽ chưa, chỉ manh nha) cứu khổ; ngài lập ra phương tiện (và có lẽ cả cứu cánh), từ đó các yếu tố siêu hình (nhiên) xuất hiện. Có mô hình hay cấu trúc thì có sự tôn giáo hoá, quyền lực hoá và cả một hệ thống vận hành. 14 câu hỏi ngài không trả lời vì nếu trả lời “cứu cánh như cứu cánh” thì hệ thống sẽ đóng băng thành chân lý, còn nếu trả lời “cứu cánh như phương tiện” thì hệ thống sụp đổ. Ngài không muốn cả hai, cho nên ngài im lặng. Ai hiểu sự im lặng của ngài tức hiểu ngài, hiểu đạo Phật, và hiểu những gì bí mật sâu kín nhất mà ngài cố ý để lại.
PHÁP HOAN | 法歡 